Poradnik Kupującego cz. 2 – Typy aparatów cyfrowych

Przez wiele lat aparaty cyfrowe ewoluowały, by wreszcie osiągnąć taki stopień rozwoju, który zapewni im byt praktycznie we wszystkich segmentach rynku. Na początku, w latach 80 – tych dostępne były jedynie konstrukcje amatorskie osiągające niewielkie rozmiary matryc, często poniżej 1 megapiksela, choć cały czas pracowano nad stworzeniem lustrzanki rejestrującej obraz cyfrowy (prace trwały także przez prawie całe lata 90-te, a w tym czasie powstało już sporo kompaktów dla amatorów).

Boom, który rozpoczął się pod koniec lat 90 – tych trwa do dziś, a  aparaty cyfrowe możemy zaklasyfikować według konkretnych kategorii. Tak naprawdę nikt nie ustanowił światowego standardowego podziału, jednak producenci tworzą takowy nieformalnie. Możemy zatem wyróżnić następujące rodzaje aparatów:

1. Aparat kompaktowy

• dla początkujących
• stylowy
• zaawansowany (klasy Prosumer)
• ultra-zoom (z dużym zoomem)

2. Lustrzanka

• amatorska
• półprofesjonalna
• profesjonalna

3. Aparat średnioformatowy z przystawką cyfrową

***

Aparaty kompaktowe

Historia kompaktów cyfrowych sięga połowy lat 90 – tych, kiedy to nieśmiało zaczęły pojawiać się pierwsze modele, zastępując pomału wersje analogowe. Jak wskazuje sama nazwa są to aparaty proste w obsłudze, nie posiadające szczególnych, skomplikowanych funkcji (z wyjątkiem kompaktów zaawansowanych). Aparaty te są dużo mniejsze od lustrzanek na film będących na rynku od pierwszej połowy XX wieku i podobnie jak kompakty analogowe są łatwe w użyciu, mają niewielkie rozmiary (które czasem zmniejszane są przez producentów do granic ergonomii). Generalnie jednak przyświeca im jeden cel: prostota fotografowania. Czasem potocznie mówi się na nie po prostu „aparaty cyfrowe” w odróżnieniu od „lustrzanek cyfrowych”. Wraz z rozwojem techniki zaczęły one oferować nie tylko rejestrowanie zdjęć, ale także nagrywanie filmików w rozdzielczościach nawet 1024 x 768 oraz możliwość odtwarzania plików audio (np. mp3)

Kompakt dla początkujących

To najprostsza odmiana cyfrówek, charakteryzująca się niewielkimi, iście kompaktowymi rozmiarami oraz łatwością obsługi. Są to aparaty właśnie dla osób, które chcą po prostu zrobić zdjęcie zamiast zastanawiać się nad ustawieniami parametrów. Oferują przeważnie średniej wielkości sensory światłoczułe, które i tak wystarczają na odbitki o wiele większe niż pocztówka 10 x 15 cm. Ponadto  wyposażone są w obiektyw typu zoom umożliwiający najczęściej 3 – krotne zbliżenie (czasem nieco większe). Zaletą takich aparatów jest pełna automatyka, przeważnie wystarczy włączyć aparat i nacisnąć spust migawki, a elektronika zadba o to by zdjęcie było naświetlone jak należy. Kompakty te wyposażone są też w programy tematyczne poprawiające automatykę w zależności od warunków oświetleniowych, tak więc np. program „sport” wymusi krótki czas naświetlania, by zamrozić ruch, a program „Zdjęcie nocne” ustawi dłuższy czas by zarejestrować tyle światła ile trzeba. W niektórych kompaktach występuje nieco zbyt duża ilość programów tematycznych (nawet do 30), co jest bardziej chwytem reklamowym niż przydatnym zestawem ustawień.

Kompakt stylowy

Tego rodzaju aparaty są niewielkich rozmiarów i cechuje je prostota, jednak wyróżniają się szczególnym designem i ciekawą estetyką. Najczęściej są eleganckie,  mają nowoczesne kształty i część z nich to także luksusowe gadżety. Ponadto w aparatach tych stosuje się najnowocześniejsze technologie i rozwiązania. Nierzadko posiadają takie udogodnienia jak stabilizacja obrazu czy matryca o wysokiej rozdzielczości.  Mają intrygować i budzić chęć posiadania takowego. Ich zaletą, poza ciekawym wyglądem są niewielkie rozmiary i maleńka (co nie oznacza, że słaba) optyka umieszczona najczęściej w obudowie, dzięki czemu aparaty te są płaskie nawet po uruchomieniu. Stylowy kompakt bez problemu zmieści się w damskiej torebce czy  w kieszeni marynarki.

Zaawansowany kompakt

Jak można się domyślić zaawansowane kompakty posiadają wiele opcji, dzięki którym można wpływać na rejestrowany obraz. Są to przede wszystkim tryby pracy takie jak priorytet migawki, priorytet przysłony oraz pełna kontrola ekspozycji, pozwalające na kontrolę czasu i głębi ostrości według własnego „widzimisię”. To jednak nie wszystko, wyposażone są też w liczne funkcje takie jak korekta ekspozycji, czy błysku lampy, braketing, ręcznie ustawianą ostrość (przyciskami lub pierścieniem na obiektywie i inne). Pozwalają więc skorygować parametry kiedy zajdzie potrzeba. Ponadto mają one bardziej rozbudowane menu, a ważne funkcje wyprowadzone często na zewnątrz obudowy w postaci przycisków.

Aparaty tego typu to najdroższa i najbardziej zaawansowana grupa kompaktowych cyfrówek przeznaczona dla wymagających odbiorców znających podstawy fotografii, lecz pragnących posiadać jedno wygodne w obsłudze urządzenie zamiast kilku korpusów i obiektywów. Oferują sensory o dużej rozdzielczości, oraz nierzadko tryb możliwość zapisu nie tylko w formacie JPEG, ale i RAW, dzięki czemu można z nich wycisnąć naprawdę wiele. Uwieńczeniem niech będzie jeszcze optyka, często o ponadprzeciętnej jakości sprawiająca, że zdjęcia wykonywane zaawansowanymi kompaktami są ostre i prezentują się naprawdę dobrze.

Polecić je można wszystkim osobom kreatywnie podchodzącym do fotografii, jak również tym, które pragną się jej nauczyć.

Ultra zoom

Jak wskazuje sama nazwa, to aparat o naprawdę potężnej optyce. Pierwsze modele tego typu miały optykę o 8 – krotnym powiększeniu, lecz stopniowo wyparły je inne z obiektywami 10-12 x a nawet 15 x. Aparaty te są wyjątkowo uniwersalne. Oferują stosunkowo szeroki kąt widzenia przy ekwiwalencie ogniskowych 35 – 38 mm, a jednocześnie posiadają długie „tele” sięgające 380 – 420 mm (a czasem więcej). Są to przeważnie zaawansowane konstrukcje, choć można spotkać też bardzo proste ultra-zoomy z niższej półki cenowej (i oczywiście z mniejszymi możliwościami). Wiele z nich jest wyposażonych w optyczną stabilizację obrazu, niezwykle pomocną przy fotografowaniu z maksymalnym zbliżeniem, a inną ich zaletą jest dość często stosowany odchylany wyświetlacz ułatwiający kadrowanie z dołu lub znad głowy.

Ultra zoom to aparat dla wymagającego amatora – odbiorcy, któremu zależy na dużych możliwościach przybliżania. Przyda się on globtroterom i różnej maści włóczykijom pragnącym fotografować świat z bliska i z daleka. Jednocześnie znakomicie spełnią rolę kompaktu do rejestracji uroczystości rodzinnych, a przy tym dadzą możliwość własnoręcznej kontroli parametrów jak i skorzystania z pełnej automatyki.

Lustrzanki

Lustrzanka to aparat o znacznie starszym rodowodzie niż pierwsze cyfrówki. W połowie XX wieku można było uznać, że to lustrzanka jest kompaktowa w porównaniu z aparatem wielkoformatowym. Dziś jednak jest to aparat zaawansowany. Jest to także aparat wymagający znajomości choćby podstaw fotografii i zasad obsługi aparatu dającego ręczną możliwość kontroli ekspozycji. Współczesne lustrzanki cyfrowe (DSLR – Digital Single Lens Reflex), to urządzenia nie różniące się zbytnio pod względem zasady działania od swych analogowych odpowiedników, a w wielu przypadkach zwłaszcza przy pierwszych modelach zastosowano toczka w toczkę te same korpusy co w analogowych odpowiednikach, a zamiast filmu obraz rejestruje w nich sensor światłoczuły CCD, CMOS lub inny.

Lustrzanki są zdecydowanie większe i bardziej wymagające od kompaktów. Skierowane są do użytkowników raczej zaawansowanych, lub przynajmniej interesujących się fotografią. Oferują jednak dużo lepszą kontrolę parametrów ekspozycji i głębi ostrości, dzięki której znacznie łatwiej osiągnąć efektowne rozmycie tła. Jedną z większych zalet tych aparatów jest możliwość rzeczywistej obserwacji fotografowanej sceny przez wizjer pokazujący, to co „widzi” obiektyw (ok 95-98% kadru). Odbywa się to za pomocą lustra i pryzmatu (lub układu luster). W momencie naciśnięcia spustu migawki lustro podnosi się na określony czas odsłaniając migawkę i matrycę (w tym czasie nie widać obrazu w wizjerze). Inną niezaprzeczalną zaletą lustrzanek jest ich szybkość działania i duża skuteczność w fotografowaniu szybko rozgrywających się wydarzeń. Są w tym znacznie lepsze niż kompakty tracące sporo czasu na pomiar ostrości i światła. Lustrzanki oferują też skuteczniejsze systemy pomiarowe oraz bardziej wyśrubowane parametry naświetlania: czasy nawet do 1/8000 s lub długie czasy naświetlania do 30 s, a z ręcznie zwalnianą migawką do kilku minut. Ich niezaprzeczalnym autem jest także niski poziom szumów, wszak sensory jak i fotodiody w lustrzankach cyfrowych mają większe rozmiary, co sprawia że wzajemne zakłócenia pomiędzy nimi są mniejsze.

Lustrzanka amatorska

Tego rodzaju aparaty wzbudziły najwięcej entuzjazmu, gdyż umożliwiły dostęp do lustrzanek cyfrowych amatorom. Profesjonaliści otrzymali bowiem swoje profesjonalne urządzenia już pod koniec lat 90-tych XX w., zaś amatorzy musieli poczekać jeszcze ładnych kilka lat. Lustrzanki amatorskie są nieco okrojone w porównaniu z poważniejszymi modelami lecz oferują szybkość, pełną kontrolę ekspozycji i większość przydatnych amatorom funkcji, a poza manualnymi ustawieniami oferują także programy tematyczne i pełną automatykę, w razie gdyby ktoś jednak miał problemy z ręczną obsługą. Są znakomite do nauki fotografii. Posiadają wystarczające możliwości by zaspokoić potrzeby większości ich posiadaczy, a przede wszystkim dają możliwość zmiany optyki i wykorzystanie potencjału jakiego nie mają kompakty. Zdecydowanie można je polecić osobom nawet początkującym, lecz ambitnie i kreatywnie podchodzącym do tematu. Czasem wykorzystywane są do mniej wymagających profesjonalnych zastosowań.

Lustrzanka półprofesjonalna

Uważana często za profesjonalną, gdyż cena i możliwości sprawiają, że amatorzy rzadko decydują się na jej zakup. Jest to zaawansowany aparat oferujący mnóstwo ustawień pozwalających na bardzo dokładną kontrolę pracy. Najczęściej jest on naszpikowany nowoczesnymi technologiami, a przy tym rozmiarami i wagą mocno przewyższa amatorskie konstrukcje. Posiada  często sensor o większej rozdzielczości, większą, jaśniejszą matówkę, na obudowie znajdziemy gąszcz przycisków, a na pokrętle trybów nie znajdziemy raczej programów tematycznych lecz podstawowe tryby ekspozycji.

Lustrzanka profesjonalna

To Hi-End wśród lustrzanek. Najczęściej to duży aparat z wbudowanym na stałe dolnym uchwytem pozwalającym na pionowe kadrowanie z przeniesieniem migawki i pokrętła ustawień. Podobnie jak w sprzęcie półprofesjonalnym znajdziemy tu mnóstwo przycisków, a menu będzie bardzo rozbudowane by zaspokoić wszelkie potrzeby zawodowca. W tego typu aparatach zastosowane są często najbardziej zaawansowane technologie, a elementy wyposażenia takie jak matówka (wymienna) czy ekran LCD są największe lub mają największą rozdzielczość. Aparaty te nie posiadają przeważnie wbudowanego flesza, gdyż i tak na nic się on nie przyda w profesjonalnej produkcji. Nie ma także co liczyć na ułatwienia, programy tematyczne czy inne przydatne w fotografii amatorskiej rozwiązania. To aparat dla doświadczonych fotografów oferujący najwyższy standard.

Aparat średnioformatowy z przystawką cyfrową

Średni format oferuje wysoką jakość zdjęć zarówno w wersji analogowej jak i cyfrowej. Jest to także sprzęt często najdroższy. Na rynku dostępne są przystawki cyfrowe, które można wykorzystać nawet ze starszymi korpusami. Stosuje się je w fotografii reklamowej, fotografii mody i wszędzie tam gdzie liczy się jakość i wielkość obrazu jakiej nie oferują typowe lustrzanki. Rozdzielczości przystawek cyfrowych to 22 lub 39 megapikseli lub większa.

Aparaty cyfrowe na dobre wtargnęły do naszego życia, a wybór jest ogromny zarówno pod względem ilości producentów jak i przeznaczenia sprzętu.. Zakup aparatu powinien być przemyślany i podyktowany potrzebami. Jeśli jesteśmy na początku fotograficznej drogi warto zacząć od czegoś prostego, a jeśli już posiadamy doświadczenie wybierzmy to, co jest dla nas najbardziej przydatne.

Sebastian Oleksik

Zobacz więcej publikacji w dziale Poradnik kupującego.
Obserwuj komentarze tego artykułu za pomocą RSS 2.0.
Skomentuj ten artykuł poniżej.